![]() |
|
دفاعیه پایان نامه آقای انوشیروان صفری دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی - نسخه قابل چاپ +- انجمن بهداشت حرفه ای ایران (https://www.occupationalhealth.ir) +-- انجمن: دکترا و ارشد بهداشت حرفه ای و ارگونومی (https://www.occupationalhealth.ir/forum-117.html) +--- انجمن: دکترای مهندسی بهداشت حرفه ای و ارگونومی PhD (https://www.occupationalhealth.ir/forum-151.html) +---- انجمن: پایان نامههای مهندسی بهداشت حرفهای و ارگونومی (https://www.occupationalhealth.ir/forum-215.html) +---- موضوع: دفاعیه پایان نامه آقای انوشیروان صفری دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی (/thread-3928.html) |
دفاعیه پایان نامه آقای انوشیروان صفری دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی - masoomi - 05-30-2019 دفاعیه پایان نامه آقای انوشیروان صفری دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تحت عنوان"بررسی تأثیر برنامه ارگونومی مبتنی بر مدیریت استرس شغلی بر شاخص توانایی کار و استرس شغلی کارگران در یک صنعت تولید قطعات خودرو" Study of the Effect of Ergonomics – Based on Job Stress Management Program (ERGO-JSI) on the Work Ability Index and Job Stress in Workers of a Auto - Producing Industry
بررسی تأثیر برنامه ارگونومی مبتنی بر مدیریت استرس شغلی بر شاخص توانایی کار و استرس شغلی کارگران در یک صنعت تولید قطعات خودروانوشیروان صفری: دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی،دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران مقدمه استرس شغلی اغلب به علل شرایط نامناسب کاری نظیر حجم کار بالا، نوع شیفت کاری، ساعات طولانی کار و همچنین درک مبهم فرد از نقش خویش در محیط کاری و نوع ارتباطات آنها با دیگران بروز مینماید(1). طبق تعریف انستیتو ملی سلامت و ایمنی شـغلی ایالاتمتحده آمریکا (NIOSH) استرس شغلی را پاسخهای هیجانی و فیزیکی مضری میداند که در صورتی که نیازمندیهای شغلی با تواناییها و منابع مورد نیاز فرد هماهنگ نباشد، به وجود میآید(2). سـازمان ملل متحد، تنش شغلی را بیماری قرن بیستم دانست و چنـدی بعـد سـازمان بهداشـت جهـانی آن را مشـکلی همهگیر در جهان اعلام نمود (3). سازمان بـینالمللـی کار هزینههای وارده به کشورها به علت تنش شغلی را 1 تا 5/3 درصد تولید ناخالص داخلی تخمین زده اسـت. در تحقیقات مشـخص شـده اسـت کـه 75 تـا 90 درصد بیماری افرادی که به پزشکان مراجعه میکننـد، به علـت اسـترس اسـت و 30درصـد نیـروی کـار در کشورهای توسعه یافته از تنش کاری رنج میبرند و این میزان در کشورهای در حال توسعه حتی بیشتر از این مقدار میباشد(4). بدین جهت امروزه استرس شغلی یک موضوع مهم در حوزه سلامت محسوب شده (5) و ارتباط آن با بهرهوری کار و توانایی انجام کار مورد توجه قرار گرفته است (6). استرس شغلی موجب کاهش توانایی انجام کار نیز میشود. توانایی انجام کار یک مفهوم پیچیده است که با استفاده از شاخص توانایی انجام کار مورد ارزیابی قرار میگیرد (7). شاخص توانایی کار مجموعهای از فاکتورهایی است که یک فرد را قادر میسازد در شرایط خاص نیازمندیهای کارش را به خوبی انجام دهد (8 و 9). بر پایه مطالعات گذشته، استرس شـغلی یکـی از مشکلات جدی در کارگران خطوط مونتاژ خودروسازی به شمار میرود(11،10). کار مونتاژ خودرو اغلب در یک محیط کاری با مشکلات فیزیکی مانند سر و صدا، ارتعاشات و ماشینهای خطرناک انجام میشود که میتواند عامل مهم استرس در میان کارگران باشد (12). نتایج مطالعه اسجوگرن و همکاران (۲۰۰۲) بیان میکند که فشار روانی در محیط کار با توانایی شغلی رابطه تنگاتنگ دارد و موجب کاهش آن میگردد (13). برخی از تحقیقات استرسهای شغلی را به عنوان یک ریسک فاکتور مهم در مورد توانایی شغلی مطرح میکنند (14). همچنین در مطالعه کوماشیرو و همکاران (۲۰۰۲) یک ارتباط منفی بین شاخص توانایی شغلی و سطح استرس مشاهده شد (15). بر اساس مدل استرس شغلی NIOSH (هارل و مک لینی، 1988) شرایط کاری نقش اساسی در ایجاد استرس شغلی دارد. گرچه، نقش عوامل فردی و سازمانی را انکار نمیکند. قرار گرفتن در معرض عوامل استرسزای مرتبط با کار، به واکنشهای شدید روان شناختی، فیزیولوژیکی و یا رفتاری منجر میشود که به آن «استرین» گویند. این واکنشهای کوتاه مدت احتمالاً دارای این ظرفیت هستند که بعداً به صورت اختلالات فیزیکی – روانی و یا ناتوانی در درازمدت خود را نشان دهند (16). مطالعات مختلفی به طور انتخابی به بررسی اثربخشی رویکرد فردی یا سازمانی در کاهش استرس در محل کار پرداختهاند. اگر چه اثربخشی این رویکردها اثبات شدهاند، اما مطالعات اندکی از روشهای فوق بهصورت ترکیبی در یک مداخله استفاده کردهاند (17). در این مطالعه چنین فرض شده است که تلفیق رویکردهای فوقالذکر در یک برنامه، میتواند منابع مختلف استرس مرتبط با شغل را هدف قرار داده و برنامه مدیریت استرس در محیط کار را موثرتر نماید. بنابراین یک برنامه مداخله جدید تحت عنوان مداخله ارگونومی مبتنی بر استرس شغلی (Ergo-JSI) که متشکل از هر دو جزء متمرکز بر سازمان یعنی بهینهسازی محتوای کار و محیط فیزیکی همراه با تمرکز بر ویژگیهای فردی که به صورت آموزش مدیریت استرس میباشد، طراحی گردیده و در این مطالعه اجرا شد. برنامه Ergo-JSI ترکیبی از مدیریت استرس شغلی با ارگونومی یا بهبود شرایط کار بوده و با یک جهتگیری واحد، تمرکز یکسانی بر هر دو مؤلفه دارد. این برنامه اعمال استراتژیهای مدیریت استرس شغلی جهت کاهش استرس شغلی کارکنان بر مبنای مدل استرس شغلی NIOSH (هارل و مک لینی، 1988) میباشد. برنامه Ergo-JSI در سال 2016 توسط یک پژوهشگر اندونزیایی به نام سوسی پورناواتی، میان کارکنان بانک ملی دنپاسار بالی اندونزی اجرا شد. در پژوهش حاضر، این برنامه برای اولین بار در کشور، در بخش مونتاژ صنعت قطعات خودرو و با تأکید بر مدل استرس شغلی NIOSH، بومی سازی و اجرا گردید. این برنامه دارای مزایای متعددی شامل کاربرد ارگونومی مشارکتی و رویکرد فردی میباشد. این برنامه، مبتنی بر اعمال تلاشها یا استراتژیهای کاربردی برای کاهش استرس شغلی از طریق بهبود شرایط کاری و افزایش مهارتهای فردی کارکنان در مقابله با مسائل و مشکلاتی که از آن رنج میبرند، میباشد(18). در صنعت تولید خودرو، مونتاژکاران به دلیل بار کاری زیاد و نیازها و مسئولیتهای بیش از حد در تولید و مونتاژ قطعات یدکی خودرو، خستگی و عدم وجود استراحت کافی در معرض ریسک استرس شغلی میباشند. از این رو، بررسی عامل استرس شغلی و شاخص توانایی کار شاغلین مونتاژ کار و توجه به عوامل ارگونومیک برای پیادهسازی موفق یک برنامه مداخله مدیریت استرس شغلی، در این صنعت احساس میشود. لذا با توجه به اهمیت موضوع و اطلاعات پژوهشی اندک در این زمینه، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر برنامه ارگونومی مبتنی بر مدیریت استرس شغلی (Ergo-JSI) بر شاخص توانایی کار و استرس شغلی مونتاژکاران دریک صنعت تولید قطعات خودرو انجام شد. منابع مورد استفاده: |